Barry Woudenberg

Wij zijn met het FEED-project niet de enigen die de digitale kaart gebruiken als platform voor e-overheidsdienstverlening. Een van de eerste voorbeelden hiervan is de gemeente Voorst, die in 2006 aangevraagde en verleende vergunningen via Google Earth ontsloot. Ook bekend is het de in 2007 gelanceerde website fixmystreet.com, waar Britse burgers via google maps hun gemeente kunnen informeren over losliggende stoeptegels. Vandaag kwam ik de website vergunningkaart.nl tegen. Op deze website wordt met behulp van google maps en de overheidsstandaard voor Bekendmakingen. Helaas ondersteunt de website alleen het afnemen van informatie. Het aardige van deze website is wel dat vergunningkaart.nl een commercieel initiatief is en gebruik maakt van de overheidsinfrastructuur. Dit is hiermee een klein voorbeeld van het ideaal van Government as a platform.

De afgelopen 2 jaar heb ik vanuit Zenc geparticipeerd in een Europees gesubsidieerd project over e-participatie. In samenwerking met het Leibniz Institute for Law aan de UvA,  Public-i (GB), Masaryk University (CZ), National Technical University of Athens (GR) en University of the Aegean (GR). Binnen het project is een elektronisch platform ontwikkeld waarmee burgers op een eenvoudig manier mee kunnen praten over onderwerpen op het gebied van milieu en energie. Het platform is in Nederland getest in de Provincie Flevoland in een pilot over de toekomst van het IJmeer-Markermeer. Daarnaast hebben pilots plaatsgevonden in het Verenigd Koninkrijk, Griekenland en Tjechië. Tijdens de slotpresentatie presenteerde ik namens Zenc de resultaten van de pilot in Flevoland.

In het project is een balans gevonden tussen laagdrempelige participatie en gebruik van geavanceerde technologie. Deze balans is gevonden door de kaart als ontwerpuitgangspunt te nemen voor de ontwikkeling van de elektronische instrumenten (zie onderstaande afbeelding). Beide thema’s (milieu en energie) hebben immers een ruimtelijke dimensie. Met kaarten is (wettelijke) informatie eenvoudig te visualiseren.

Door het gebruik van semantische webtechnologie hebben burgers op een eenvoudige manier toegang tot wettelijke bepalingen. De FEED-instrumenten geven gebruikers zicht op wettelijke bepalingen, beperkingen en ook de wettelijke mogelijkheden, zonder de rigiditeit van papieren kaarten. Een voorbeeld hiervan is de vraag wat op de ene plek is toegestaan als elders maatregelen ter compensatie worden getroffen.Gebruikers van de instrumenten kunnen daarnaast de kaarten manipuleren om zo hun ideeën en visies te plaatsen en die van anderen te bekijken. Op deze wijze kunnen gebruikers eenvoudig invloed uitoefenen op de totstandkoming van milieu- en energiebeleid.

Uit de evaluatie van de testen blijkt dat de ontwikkelde instrumenten de complexiteit van belangen en wettelijke bepalingen (Europese kaderwetten, verordeningen, structuur- en bestemmingsplannen, conceptbeleid) goed weergeven. Gebruikers geven daarnaast aan dat de kaart als uitgangspunt voor participatie in ruimtelijke beleidsonderwerpen intuïtief is en prettig in gebruik.

Voor meer informatie over het FEED-project zie: http://www.feed-project.eu/

Deze week publiceerde het CBP een onderzoek naar aanleiding van de Europese dataprotectiedag. Ten behoeve van het onderzoek zijn burgers gevraagd naar hun mening ten aanzien van privacy en gegevensdeling. Uit het onderzoek komt naar voren dat burgers de toename in gegevensdeling binnen de overheid accepteren en dat dit zij dit doen vanuit de gedachte dat het onvermijdelijk is. De acceptatie komt dus niet voort uit het geloofd dat de overheid zorgvuldig met gegevens omgaat. CBP-voorzitter Kohnstamm stelt dat burgers behoefte hebben hoe er met hun gegevens moet worden omgegaan.  Net als Kohnstamm ben ik voorstander van meer transparantie in het gebruik van persoonsinformatie. Ik zou bijvoorbeeld graag zien dat bij het EPD  Read the rest of this entry »

Onderzoeksbureau Marketcap heeft onder managers (zowel IT als niet-IT) bij de overheid een onderzoek uitgevoerd naar de bekendheid met het “Plan Heemskerk”. Helaas blijkt rond de helft van de ondervraagden niet bekend te zijn met de open standaarden zoals ODF die verplicht zijn gesteld (comply or explain & commit). Jammer om te zien dat het nog echt leeft binnen de overheid als geheel. Mijn persoonlijke ervaring is wel dat ik vanuit het ICTU steeds vaker ODF-bestanden krijg. Hopelijk doet goed voorbeeld volgen.

lees het volledige bericht op Computable

Onlangs publiceerde het kabinet haar ICT agenda voor 2008 tot 2011, met de verrassende titel ‘ICT-agenda 2008-2011 - De gebruiker centraal in de digitale dienstenmaatschappij’. In het stuk geeft het kabinet haar visie op de ICT-ontwikkelingen zowel maatschappelijk als binnen de over (e-)overheidsdomein.

In de (2.0) media heeft het stuk weinig belangstelling ontvangen. Ten onrechte denk ik, want o.a. web 2.0 wordt uitgebreid als trend behandeld en betrokken ook op de overheid. Read the rest of this entry »

Vandaag plaatste ReadWriteWeb een interessante 2.0 visie op overheidswebsites die komend jaar in Yale Journal of Law & Technology zal verschijnen. De centrale stelling van de visie is dat overheden content productie en verspreiding moeten scheiden. Overheden zouden een soort API moeten maken op de content en deze laten ontsluiten door derden (de private sector). De visie komt voort uit het geloof dat mash ups spoedig gemeengoed worden en overheidswebsites schandelijk tekort schieten in informatieverstrekking op overzichtelijke en gebruiksvriendelijke wijze.

Zo zou informatie wel eens op een voor de burger intuïtievere manier kunnen worden aangeboden dan nu het geval is. Zo zou het logisch zijn dat een aannemer informatie over bouwvergunningen aanbiedt.

Toegegeven, het klinkt als een slim idee met een hoop voordelen. Ik zit nog wel met enkele vragen zoals: hoe zit het met trust van de burger in officiële overheidsinformatie die niet meer als zodanig te herkennen is? Hoe zit het met overheidsinformatie waar derden geen belang bij hebben om te ontsluiten?

Zoals altijd zit het in de nuance. Radicale sluiting van  alle overheidswebsites zou wat teveel van het goede worden. Ik ben er echter wel van overtuigd dat sterke reductie van het aantal overheidswebsites met zo’n 80-90% haalbaar is en een reductie van redundante informatie eveneens. Overigens jammer dat de post enkel spreekt over content en niet over online transacties. Zelfs de authenticatie die de overheid heeft ontwikkeld (DigiD) zou een platformfunctie kunnen hebben. Denk bijvoorbeeld aan DigiD als authenticatiemechanisme om te kunnen internetbankieren.

“Vaker emailen met de overheid” zo kopt o.a. de Telegraaf met een artikel over een onderzoek uitgevoerd door Ernst en Young. Uit het onderzoek komt naar voren dat burgers veel vaker de mogelijkheid willen krijgen mee te denken c.q. spreken over besluitvorming en infrastructurele projecten en de mogelijkheid krijgen tot e-voting. Hoewel ik betwijfel of dit voor een groot deel van de bevolking geldt, ben ik ervan overtuigd dat de prosument / burger 2.0 hieraan zeker een boodschap heeft. Wat ik interessanter vind is de constatering dat slechts een klein deel van de burgers (1/5) zich zorgen maakt om privacy. Hierover wil ik het volgende kwijt:

1. Enerzijds is het zorgwekkend hoe weinig besef de gemiddelde burger heeft van privacy aspecten op het internet. Sterker nog, mensen geven hun wachtwoord gemakkelijk vrij, terwijl diezelfde groep er niet over piekert hun PIN-code vrij te geven. Feit is alleen dat het een (wachtwoord .e.d) steeds meer verbonden raakt c.q. dezelfde implicaties heeft als het vrijgeven van een PIN-code. Zeker naarmate meer en meer dienstverlening (ook internetbankieren) via internet geschiedt. Daarom is het belangrijk om hierover meer en betere voorlichting te geven. Hier ligt een taak van de overheid.
2. Anderzijds, moeten overheden hun zorgen over privacy opzij zetten en stoppen met denken vóór de burger. In plaats daarvan: licht burgers beter in (zie punt 1) en laat het aan burgers vrij of zij wel of niet (een heel klein deel van) hun privacy willen vrijgeven ten behoeve van betere e-dienstverlening en e-participatie in overheidscontext.

28 maart berichte TechCrunch dat op wikipedia het 10 miljoenste artikel is geplaatst. Dit is alweer een belangrijke mijlpaal voor Wikipedia – het initiatief dat volgens velen in eerste instantie geen lang leven zou zijn beschoren. Dit is een van de bewijzen dat belangenloze participatie van mensen werkt.
Dat er ook voldoende wordt samengewerkt op wikipedia om de kwaliteit te waarborgen blijkt wel uit deze pagina. Hier tref je een overzicht aan van de pagina’s met de meeste wijzigingen. Bovenaan de lijst staat de president van de VS George Bush, die meer dan 33.000 is gewijzigd/aangevuld. Dit illustreert vrij aardig dat er interactie c.q. samenwerking plaatsvindt en de kwaliteit van artikelen door peer review wordt geborgd. Dit is voor mij een belangrijke indicator dat web 2.0 geen wassen neus is. Blijkbaar willen veel mensen er tijd en energie in steken om in community verband kennis en capaciteit te delen voor het collectieve goed. Ook gegeven het succes van online samenwerkingsprojecten zoals open source initiatieven (linux, apache etc.), blijkt dat er wereldwijd voldoende animo is om kosteloos te investeren in kennisdeling.
Dit geeft toch op z’n minst te denken vanuit het perspectief van de overheid. Overheden zouden meer moeten (willen) doen met het internet als platform voor samenwerking, zowel voor intern als extern gebruik. Er zijn een heel scala aan voorbeelden te bedenken waar de overheid web 2.0 slim kan inzetten voor een betere maatschappij.

Vandaag kopte het Ag ‘Overheid laat steeds meer emailvragen onbeantwoord’. Dit is een conclusie uit de jaarlijkse Overheid.nl monitor dat de vorderingen van de e-overheid monitort. De volgende cijfers komen uit de meest recente jaarmonitor en hebben betrekking op gemeenten:
• 26,8% van de gemeenten heeft een algemene e-mailvraag niet beantwoord binnen 30 dagen;
• 19,8% van de gemeenten beantwoordt specifieke e-mailvraag niet.
Daarentegen wordt aan de doelstelling van 65% e-dienstverlening wel voldaan: 67% van de dienstverlening is in 2007 elektronisch aangeboden. (Nu vraag ik me af, was het niet 65% in 2006 en 70% in 2007, of vergis ik me?)

De e-overheidsnieuwsbrief die ik vandaag in mijn mailbox ontving, gaat aan de eerste cijfers grotendeels voorbij en kopt groots “Bijna zeventig procent overheidsdiensten is elektronisch”. En vermeldt verder: “Maar liefst 78 procent van de overheden geeft binnen twee dagen antwoord op eenvoudige e-mailvragen. Dit is conform de aanbeveling van de BurgerServiceCode.”

Is het glas nou halfvol of halfleeg?
Je kan de cijfers op twee manieren bekijken: vanuit vraag (burger) en aanbod (overheid). Read the rest of this entry »

Afgelopen week hield minister Tom Watson van Transformational Government (vergelijkbaar met Andere Overheid in Nederland) een toespraak die mij uit het hart is gegrepen. Enkele quotes:

Our challenge is to use it to make a difference to the lives of people we are all here to serve. I began to understand the change going on in the world when I set up a political blog five years ago. (..)

Put simply, I began to understand the power of information. (…) I believe in the power of mass collaboration. I believe that as James Surowiecki says the many are smarter than the few. I believe that the old hierarchies in which government policy is made and crucially for you in this room the way in which it is delivered – are going to change for ever. (..) The future of government is to provide tools for empowerment, not to sit back and hope that laissez-faire adhocracy will suffice.

En ook deze vond ik sterk:

Mrs Watson is a regular user of Netmums. A quarter of a million people provide I’ve been there advice to parents and parents-to-be. Imagine if 100,000 mums decided to meet at Wembley Stadium to discuss the best way to bring up their kids. Midwives would be there dispensing advice. Health visitors, nursery teachers, welfare rights advisers would be there. Even politicians would try and get in on the act. But when twice this number choose to meet together in the same place online, we just ignore them. That’s going to have to change.

Hiermee legt hij feilloos bloot dat de huidige vaart waarmee web 2.0 burgers in staat stelt zich te mobiliseren, nog te vaak over het hoofd wordt gezien door de overheid. Watson noemt vervolgens verscheidene ontwikkelingen die rondom web 2.0 zich voordoen en legt uit dat web 2.0 kansen biedt voor de overheid. Read the rest of this entry »